Azken hilabeteetan, Espainiako iparraldeko kostaldean kezka areagotu da, bertako ekosistemak larriki alda ditzakeen itsas alga exotiko bat irits eta zabal daitekeelako. Rugulopteryx okamurae da, Ozeano Bareko ipar-mendebaldean jatorria duen alga marroi bat, bere habitat naturaletik kanpo espezie inbaditzaile bihurtu dena, hazteko eta hedatzeko gaitasun handia duelako.
Espezie hau 2000ko hamarkadaren hasieran iritsi zen lehen aldiz Europako kostaldera, eta azkar finkatu da Mediterraneoan zein, azkenaldian, Espainiako kostalde atlantikoan. Euskal Herriko eta Galiziako hainbat tokitan antzeman da dagoeneko, eta 2025eko udan Bizkaiko Muskizko hondartzan ere baieztatu zen haren presentzia, Kantabriako kostaldeko hainbat puntutan agertu ondoren.
Biologoek, administrazioek eta bainulariek kezka dute ez bakarrik alga hondartza berrietara irits daitekeelako, baizik eta finkatzen den tokietan eragin ohi duen inpaktuagatik ere. Rugulopteryx okamuraek oso modu eraginkorrean ugaltzen da eta itsas hondoan zein arroketan estalki trinko eta jarraituak sortzen ditu, bertako algak eta organismoak ordezkatuz eta tokiko biodibertsitatea murriztuz. Gainera, askatzen denean eta olatuekin hondartzara iristen denean, bainua zaildu dezake, arrantza jardueretan eragin, eta hondartzen ohiko irudia aldatu.
Adituek diote haren hedapena erraztu dezaketen faktoreen artean daudela itsasoaren tenperaturaren igoera eta korronteen dinamika, eta horrek ahalbidetu dezakeela alga hau iparralderagoko latitudeetan ere finkatzea. Halaber, susmatzen da giza jarduerek, hala nola itsas trafikoak eta ontzien lasta-urek, haren sakabanaketan lagundu dutela.
Oraingoz, Bizkaian alga honen presentzia puntuala izan da eta ez da oraindik hegoaldean gertatu den bezain arazo larria bihurtu. Hala ere, administrazio eta zientzialari askok zaintza zorrotza eta antzematen diren masa algalen kentze kontrolatua gomendatzen dute, modu iraunkorrean finka ez dadin. Aldi berean, kendutako biomasa kudeatzeko eta balioa emateko ekimenak ere sustatzen ari dira, haren eragin ekologikoa eta sozioekonomikoa murrizteko.
Laburbilduz, Rugulopteryx okamurae alga Bizkaiko kostaldera hedatzeko aukerak beste behin erakusten du espezie inbaditzaileek zein azkar alda ditzaketen oreka naturalak, eta prebentzioa, jarraipena eta kudeaketa aktiboa funtsezkoak direla haren ondorioak ahalik eta gehien arintzeko.
Zer egin dezakete herritarrek eta kudeatzaileek?
Egoera honen aurrean, herritarren eta kudeatzaileen zeregina garrantzitsua izan daiteke alga honen hedapena mugatzeko. Herritarrek, adibidez, hondartzetan alga kopuru handiak ikusten badituzte, udal edo ingurumen zerbitzuei jakinaraz dezakete. Gomendagarria da algak ez mugitzea eta ez eramatea beste leku batzuetara, nahiz eta lehortuta egon, horrela nahi gabe hedatzea saihesteko.
Bestalde, itsas jarduerak egiten dituztenek —arrantzaleek, ur-kiroletako erabiltzaileek edo ontzien jabeek— arreta jar dezakete materiala eta ekipamendua garbitzean, alga zatiak leku batetik bestera ez eramateko.
Kudeatzaile publikoen kasuan, jarraipen-sare sendoak ezartzea, agerpen berriak azkar detektatzeko, eta masa algalak modu kontrolatuan kentzea funtsezkoa izan daiteke. Era berean, kendutako biomasa aprobetxatzeko eta kudeatzeko irtenbide berritzaileak bilatzea lagungarria izan daiteke arazo ekologiko bat baliabide bihurtzeko.
Herritarren kontzientziazioa, zaintza goiztiarra eta kudeaketa koordinatua dira, azken finean, espezie inbaditzaile honen eragina ahalik eta txikiena izan dadin giltzarri nagusiak.
